Để thoát khỏi chiếc áo chật của mô hình gia công chi phí thấp, TP.HCM đang thực hiện một cuộc tái định vị chiến lược: đưa đô thị đầu tàu kinh tế trở thành điểm hội tụ của dòng vốn tri thức, bán dẫn và công nghệ cao toàn cầu. Tại diễn đàn AEF 2026, thông điệp được thành phố phát đi cho thấy một bước chuyển dịch tư duy mang tính sống còn đối với tương lai phát triển dài hạn.
Đòn bẩy thể chế và tham vọng kinh tế số
Đóng góp khoảng 16% GDP cả nước, TP.HCM hiểu rõ rằng mô hình phát triển dựa trên thâm dụng lao động và thương mại truyền thống đã chạm trần tăng trưởng. Mục tiêu được đặt ra vô cùng thách thức: kinh tế số phải chiếm 25% GRDP vào năm 2025 và nâng lên 40% vào năm 2030.
Để hiện thực hóa cột mốc này, thành phố đang dựa vào bệ phóng từ Nghị quyết 98/2023/QH15. Quyền tự chủ chính sách cho phép TP.HCM thí điểm các cơ chế thử nghiệm (regulatory sandbox), triển khai ưu đãi thuế chọn lọc và đẩy mạnh đối tác công - tư (PPP). Trọng tâm thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới giờ đây không còn dàn trải, mà tập trung quyết liệt vào thiết kế vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm tài chính quốc tế (IFC).
Giữa kỳ vọng đột phá và rào cản thực tế
Bức tranh tương lai không hoàn toàn bằng phẳng. Giới quan sát lạc quan chỉ ra rằng dân số trẻ, tinh thần khởi nghiệp năng động kết hợp với dư địa chính sách đặc thù sẽ tạo lực đẩy giúp thành phố vươn tầm. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích độc lập cũng cảnh báo những điểm nghẽn nội tại lớn.
Sự cạnh tranh trong khu vực đang diễn ra gay gắt. Những trung tâm phát triển như Singapore, Kuala Lumpur hay Bangkok duy trì lợi thế vượt trội về logistics, cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ và đặc biệt là hạ tầng năng lượng. Đối với các tập đoàn công nghệ đa quốc gia chuẩn bị rót hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu hoặc nhà máy vi mạch, những cam kết chung chung là chưa đủ. Họ đòi hỏi sự rõ ràng tuyệt đối về nguồn năng lượng tái tạo (chuẩn RE100), hành lang pháp lý thông suốt cho việc luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới và nguồn nhân lực STEM chất lượng cao.
Cơ hội vượt bẫy thu nhập trung bình
Đối với cộng đồng công nghệ và giới doanh nghiệp Việt Nam, cuộc chuyển dịch tại TP.HCM mang tính quyết định. Đây không chỉ là câu chuyện thu hút vốn FDI đơn thuần, mà là phép thử xem liệu Việt Nam có thể vươn lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu hay tiếp tục kẹt lại ở công đoạn gia công.
Thách thức lớn nhất hiện nay là tốc độ chuyển hóa từ tầm nhìn thể chế sang hành động thực tiễn. Thành công của TP.HCM sẽ không được đo bằng số lượng hội nghị hay biên bản ghi nhớ, mà bằng tốc độ cấp phép, độ tin cậy của lưới điện và chất lượng của những sản phẩm công nghệ thực sự được tạo ra trên đất Sài Gòn.
— Bài viết này được tổng hợp và biên soạn bởi AI LUMINA từ các nguồn đã xác thực. Dữ liệu và thông tin dẫn nguồn từ: VnExpress Kinh doanh.
